Bunkry

Współrzędne GPS: N50 07.557 E19 43.168 (34U 408470 5553420)

Fortyfikacje OKH Stellung b-1 1944/45 w okolicach Rudawy
W drugiej połowie 1944 roku, w reakcji na sytuację na froncie wschodnim, po kolejnych ofensywach armii radzieckiej, sztab niemiecki podjął zakrojone na szeroką skalę prace fortyfikacyjne nad budową polowych linii obronnych mających zatrzymać marsz wojsk radzieckich w kierunku zachodnim. Postępujące wojska radzieckie stanowiły już bezpośrednie zagrożenie dla terenów niemieckich oraz włączonych do rzeszy niemieckiej. Na połowie 1944 podjęto więc decyzję o pośpiesznej rozbudowie umocnień między Wisłą a Odrą. Umocnienia ziemne budowane były rękami zmuszanej do tego cywilnej ludności miejscowej natomiast bardziej skomplikowane prace budowlane wykonywali członkowie niemieckich organizacji np. służby budowlanej Baudienst. Wznoszone linie w założeniu miały stanowić kolejne pozycje opóźniające natarcie armii czerwonej. Miały stanowić linie stabilizacji frontu by dać czas wojskom niemieckim na zorganizowanie obrony. Umocnienia nie miały stałej załogi i miały być obsadzane przez wycofujące się jednostki. Do prac przy fortyfikowaniu okolic Rudawy wykorzystywano, poza miejscową ludnością, mieszkańców okolic: Filipowic, Trzebini, Krzeszowic i innych. By zwiększyć wydajność pracy w stosunku do pracujących stosowany był terror i różnego rodzaju kary. Nie obyło się bez ofiar wśród ludności cywilnej. Przez teren Gminy Zabierzów przebiega fragment linii obronnej noszącej oznaczenie b-1. Do naszych czasów zachowało się ponad dwadzieścia obiektów oraz pozostałości po umocnieniach polowych w postaci wykopów pod schrony drewniano- ziemne oraz rowów i stanowisk strzeleckich.

Obiekty te możemy podzielić umownie na kilka grup związane z ich lokalizacją. Są to:

  • Pozostałości polowych umocnień w Łączkach Kobylańskich i na stokach Doliny Będkowskiej
  • schrony zbudowane w Rudawie, przy drodze do Brzezinki (obok dawnego PGR)
  • Główna pozycja obronna przy drodze krajowej nr79 na wysokości miejscowości Młynka i przysiółka Rudawy zwanego Werbownią.
  • Grupa obiektów zbudowanych na wzgórzu w Nielepicach, na granicy z Rudawą.
  • Umocnienia polowe w okolicach Góry Chełm

 

 

Dalej pozycja obronna biegła linią z Nielepic przez Brzoskwinię, Chrosną do Czułówka i dalej na południe.

Budowane na terenie Polski w 1944/45 roku linie wznoszono w oparciu o standardowe typy umocnień, które również możemy spotkać na zachodzie Europy, np. na Wale Atlantyckim.

Wznoszono m.in.:

  • Żelbetowe schrony bierne – ukrycia dla artylerii przeciwpancernej (Pak-Unterstellraum Regelbau 701)
  • Żelbetowe schrony bierne dla drużyn piechoty, pełniące również rolę schronów dowodzenia odcinkami obrony (Unterstand Regelbau 668)
  • Żelbetowe schrony bojowe dla broni maszynowej (Ringstand 58c „Tobruk”)
  • Żelbetowe schrony dla wież czołgowych (Panzerstellung 67)
  • Niewielkie betonowe schrony obserwacyjno – bojowe potocznie zwane „kochbunkrami” („garnkami Kocha”)
  • Drewniane schrony bierne – ukrycia dla piechoty
  • Drewniano - ziemne stanowiska broni maszynowej i artylerii
  • Rowy strzeleckie – okopy i rowy dobiegowe

 

 

Na części obiektów prowadzone są prace porządkowe i rewitalizacyjne mające na celu udostępnienie ich dla zwiedzających i zorganizowaniu wewnątrz niewielkich ekspozycji przedmiotów i pamiątek z okresu II wojny światowej.

Szczególnie zapraszamy do:

  • Schron Regelbau 668 z dobudowanym schronem bojowym Ringstand 58c w Rudawie tuż przy zbiorniku wodnym, przy drodze do Brzezinki – dostępny do zwiedzania, w trakcie prac rewitalizacyjnych (GPS: N50.07.33.09 E19.43.05.44)
  • Schron Regelbau 668 z dobudowanym schronem bojowym Ringstand 58c w miejscowości Młynka, obiekt  również znajduje się w trakcie prac rewitalizacyjnych (GPS: N50.06.53.64 E19.41.50.38)
  • grupa czterech schronów położonych na wzgórzu w północnej części Nielepic, na granicy z Rudawą. Wzgórze jest dobrze widoczne z drogi krajowej nr79. Teren jest malowniczo położony, a samo wzgórze stanowi doskonały punkt widokowy. Na przełomie 1944 i 45 roku zbudowano tam: dwa schrony bierne typu Regelbau 668 (w tym jeden z odmianą z pancerzem peryskopu) oraz dwa schrony bojowe Ringstand 58c. Na terenie tym jak i na samych obiektach prowadzone są prace porządkowe i rewitalizacyjne (GPS - obiekty na wzgórzu: N50.06.43.48 E19.42.12.85, schron Regelbau 668 na stoku wschodnim: N50.06.41.61 E19.42.14.47
  • grupa trzech schronów położonych na niewielkim wzniesieniu po północnej stronie drogi krajowej nr79 w przysiółku Rudawy zwanym Werbownią. Do grupy należą: jedyny w okolicach Rudawy dostępny i zachowany w tak dobrym stanie schron Regelbau 701, kolejny schron bierny drużyny piechoty Regelbau 668, o tyle ciekawy, że zachował się na nim pancerz peryskopu, schron bojowy typu Ringstand 58c, częściowo zasypany nie mniej jednak widoczny w terenie. (GPS: N50.06.57.02 E19.41.52.87)
Wykonanie Ena Creation - tworzenie stron www