Gmina

Gmina Zabierzów jest jedną z największych gmin w Województwie Małopolskim, liczącą 24 170 ( stan na dzień 31 grudnia 2013)  mieszkańców. Położona w bliskim sąsiedztwie Krakowa, zajmuje teren o powierzchni 99,6 km². To gmina o bogatej historii, malowniczych jurajskich krajobrazach a jednocześnie nowoczesnej infrastrukturze technicznej. Miejsce atrakcyjne i przyjazne zarówno dla mieszkańców, turystów jak i inwestorów, ze względu na bezpieczeństwo, wysoki standard życia oraz dobry klimat dla inwestycji.

 

Na wciąż dynamiczny rozwój Gminy istotny wpływ ma dogodnie i bardzo szybkie połączenie komunikacyjne z centrum Krakowa. Na terenie gminy znajdują się Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków – Balice, wjazd na autostradę A4 oraz linia kolejowa. Gmina Zabierzów posiada aktualny plan zagospodarowania przestrzennego, dobrze rozwiniętą infrastrukturę drogową, wodociągową, kanalizacyjną, gazową oraz energetyczną , nowoczesną bazę oświatową oraz Samorządowe Centrum Kultury z szeroką ofertą dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Gmina posiada bogate zaplecze sportowo-rekreacyjne. Na jej terenie znajduje się Ośrodek Sportowo-Rekreacyjny z krytą pływalnią oraz halą widowiskowo-sportową na 260 miejsc, nowoczesny stadion sportowy, stadniny koni, korty tenisowe, liczne miejsca wspinaczkowe oraz atrakcyjne szlaki turystyczne. To wszystko powoduje, że wciąż zwiększa się liczba mieszkańców, inwestorów oraz turystów. Dzięki nowoczesnemu zarządzaniu i otwartości zarówno władz jak i mieszkańców, gmina Zabierzów uznawana jest za miejsce atrakcyjne z ogromnymi perspektywami na dynamiczny i zrównoważony rozwój.

Gmina Zabierzów charakteryzuje się zróżnicowanym ukształtowaniem powierzchni terenu. Jest bowiem położona na styku trzech mezoregionów Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej: Wyżyny Olkuskiej, Rowu Krzeszowickiego oraz Garbu Tenczyńskiego. Wyżyna Olkuska, zw. także Płaskowyżem Ojcowskim wznosi się przeciętnie na poziomie ok. 400 m n.p.m i opada do Rowu Krzeszowickiego seriami uskoków wyraźnie zaznaczającymi się w rzeźbie w postaci stromych, skalistych progów, o prawie 100-metrowej wysokości. Jej lekko faliste wierzchowiny od południa rozcinają liczne doliny potoków przybierające formę krętych i skalistych wąwozów, zwanych potocznie Podkrakowskimi Dolinkami. Na obszarze objętym mapą są to dolinki Szklarki, Będkowska oraz znajdujące się w granicach Gminy Zabierzów i bodaj najbardziej znane i odwiedzane - Kobylańska i Bolechowicka oraz dalej na zachód Dolina Kluczwody. Podobną rzeźbą charakteryzuje się Garb Tenczyński, który jest największym zrębowym wzniesieniem w rejonie Krakowa. Jego wierzchowiny wznoszące się przeciętnie 300 m n.p.m. analogicznie opadają do Rowu Krzeszowickiego stromymi progami i są porozcinane licznymi dolinami z których część jest jednak martwych (np. Zapustny Dół, Wąwóz Kochanowski, Wąwóz Zbrza). Wschodnie partie Garbu Tenczyńskiego a więc pozostające w obrębie gminy Zabierzów pokrywa Las Zabierzowski, jeden z największych kompleksów leśnych w rejonie Krakowa. Omówione mezoregiony rozdziela kilku km szerokości tektoniczne zapadlisko Rowu Krzeszowickiego, charakteryzującego się stosunkowo płaską, wyrównaną powierzchnią. Dnem Rowu Krzeszowickiego płynie Rudawa, która za Zabierzowem skręca na południe tworząc przełom przez Garb Tenczyński pod legendarną Skałą Kmity.

W budowie geologicznej omawianego obszaru największy udział posiadają górnojurajskie wapienie, a więc skały zbudowane głównie z węglanu wapnia. Powstały one w ciepłym i stosunkowo płytkim morzu, które około 160 mln temu pokrywało dzisiejszą Wyżynę Krakowsko - Częstochowską, w wyniku osadzania się na jego dnie skorupek i szkieletów różnych organizmów morskich, jak skorupiaki, małże, jamochłony, ramienionogi, itp. W rejonie Krakowa górnojurajskie wapienie tworzą gruby, liczący około 300 m miąższości kompleks, który wykazuje znaczne zróżnicowanie litologiczne. W jego obrębie najbardziej charakterystyczne są wapienie skaliste, które jako najbardziej odporne na procesy wietrzenia uległy wypreparowaniu spośród pozostałych odmian budując obecnie tak charakterystyczne dla krajobrazu Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej skałki, zarówno na wierzchowinach jak i w dolinach. W dalszym procesie formowania się obecnej rzeźby, po ustąpieniu ostatniego morza w górnej kredzie (80 mln lat), największy wpływ na jej obecny kształt wywarły zachodzące w trzeciorzędzie, a dokładniej w miocenie (23 mln lat) alpejskie ruchy górotwórcze. Nasunięcie fałdujących się Karpat na sztywną płytę Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej spowodowało jej spękanie na różnej wielkości bloki i wzajemne się ich przesuwanie wzdłuż płaszczyzn uskoków a więc doprowadziło do powstania zrębów, w tym Garbu Tenczyńskiego oraz tektonicznego zapadliska - Rowu Krzeszowickiego. Około 15 mln lat temu Rów Krzeszowicki wypełniło morze pozostawiając grube serie ilastych osadów, spod których następnie zostały odpreparowane obrzeżające go serie uskoków, zaznaczające się w dzisiejszej rzeźbie w postaci stromych, skalistych i postrzępionych progów morfologicznych. Z końcem trzeciorzędu rozpoczął się również proces rozwoju obecnych dolin. Początkowo potoki spływały bezpośrednio ku Wiśle przez Rów Krzeszowicki i Garb Tenczyński żłobiąc swe koryta w miękkich osadach mioceńskich. Po dotarciu do bardziej twardego podłoża, a także skutkiem obniżania się poziomu Wisły, nastąpiło ich przeciągnięcie na wschód i połączenie w dzisiejszą Rudawę. Dolne odcinki na Garbie Tenczyńskim zostały opuszczone a niekiedy wtórnie wykorzystane przez mniejsze cieki, jak Sanka, czy Brzoskwinka. W okresie czwartorzędu a więc współczesnego nam okresu dziejów Ziemi (od 1,8 mln lat) ostatecznie wykształciła się obecna rzeźba. Starsze struktury zostały w znacznym stopniu przykryte utworami głównie pochodzenia lodowcowego, jak występującymi na wierzchowinach i stokach lessami, a także piaskami nawiewanymi pod koniec okresu glacjalnego (15-12 tys. lat temu). W formowaniu się rzeźby niezwykle istotną rolę odgrywają zjawiska krasowe, polegające na chemicznym rozpuszczaniu skał węglanowych przez wody opadowe. Ich efektem są wywierzyska, krasowe leje, bezodpływowe dolinki (np. znane z rejonu Doliny Będkowskiej), charakterystyczna mikrorzeźba powierzchni skał a przede wszystkim liczne jaskinie i schroniska skalne. Zagadnienia budowy geologicznej przybliża czerwony okrężny szlak dydaktyczno - spacerowy. Prowadzi on m.in. przez dwa stare kamieniołomy w Zabierzowie w których można obserwować różne odmiany wapieni, wypełniające formy krasowe osady trzeciorzędowe a także rozcinające skalne struktury uskoki.

Krzysztof Pucek

Wykonanie Ena Creation - tworzenie stron www